Inspiratie natuur wandeling

De afgelopen weken mocht ik verschillende groepen de schoonheid en kwetsbaarheid van de stadse natuur laten zien. Geweldig om te doen!

Pesticiden action week

Zo liep ik in het begin van deze week met medewerkers van een bank. Gisteren ging ik wandelen met een groepje mannen uit o.a Eritrea, Afghanistan en Syrië  Zij kregen een rondleiding  over De Tuinen van Westerpark. Ondertussen deelde ik informatie uit over de #pesticideactionweek Ik informeerde ze over het gifgebruik in de reguliere land/tuinbouw, het risico voor hun gezondheid.

Regenwater

We spraken ook over verzilting in Nederland, de klimaatsverandering en het belang van een gezonde bodem. Het woord insectenhotel was aanleiding voor grote hilariteit. 
Verder liepen we vooral te genieten in het park. Ondertussen leerde ik ook over landbouw in Afghanistan of Eritrea. Het regenwater opvangen op verschillende creatieve manieren, is iets wat ik (jullie) ook meer zou(den) moeten doen.
Het zijn heerlijke dagen, de stralende zon is in de maand een cadeautje. Veel bomen staan in bloei, prachtige magnolia’s. De bloeiende narcissen, blauwedruifjes en tulpen, maken het af. 

Inspiratie

Op een ontspannen wijze, laat ik ter inspiratie verschillende duurzame tuinprojecten zien. Buurtgenoten, collega’s, klasgenoten leren elkaar beter kennen.  Met een groepje van max 10 personen lopen we in 1,5  uur, langs de Soeptuin, project W.U.R.M., de ecologische kwekerij Groen Genoegen, Compostela, De Eetbare Stoep, De Stadsboerin. Ondertussen krijg je ook praktische informatie voor thuis. Zoals composteren op je aanrecht, in een melkpak. Hoe kweek ik aardappelen op het balkon? Zaai eens wat boekweit in de geveltuin! Hoe maak ik zelf potgrond (zonder turf en kunstmest!)? Etc etc
Geniet van het voorjaar!


Wil je meer informatie, ook een keer meelopen neem contact met mij op irispoels@gmail.com of 06-41255361

Op zoek naar groen in het red light district

Begin maart 2022 maakte we een wandeling: Op zoek naar groen in het Red Light District. Ofwel hoe groen zijn de Wallen eigenlijk? Op zoek naar de biodiversiteit in het meest versteende én oudste stukje van Amsterdam: De Wallen.  Loop en help mee zoveel mogelijk “groen” tussen de stoeptegels in kaart te brengen. De wandeling duurde 2 uur.

Je hoeft zeker geen expert of bioloog, te zijn om mee te wandelen! Een goede dosis nieuwsgierigheid en een hart voor stadsenatuur is genoeg. Door de plekjes natuur in het Green Light District te labelen met foto’s en informatie, krijgen we een vollediger beeld hoe groen de Wallen nou eigenlijk echt zijn! 

En we bedenken als betrokken bewoners van Amsterdam wat er groener kan, bloembakken boven plas hoogte! Of hang meer groene slingers op zoals bijvoorbeeld het project dat nu in Haarlem plaatsvindt. Dit zou ook mooi op de wallen kunnen. Toch? Tijdens de wandeling ruimen we ook zwerfvuil op.

Een heerlijke ochtend op de wallen. Green licht in plaats van Red light. Een IVN natuurwandeling, op zoek naar groen. Op zoek naar de stoere stoepplantjes, die in dit oude en drukke, meest  versteende stukje stad, toch weten te overleven. Hoe knap! Er wordt veel natuurkennis gedeeld en uitgewisseld. De wandeling duurt 2 uur. Een vrijwillige bijdrage wordt overgemaakt naar giro 555

Texel sneeuwklokjes eiland

Ondanks de storm zijn we veel buiten, we wandelen en fietsen. Wel zoeken we de luwte op van het bos (en ja we letten op, stormschade lijkt hier mee te vallen) In het bos zie je op veel plekken de sneeuwklokjes. Een hoopvol teken dat het voorjaar er aankomt.

Sneeuwklokjes in de Dennen


Op de website van Staatsbosbeheer lees ik dat in 1500 kwam het gewone sneeuwklokje (Galanthus nivalis) naar Nederland. Van oorsprong komt het sneeuwklokje vooral voor in Midden- en Zuid-Europa. Ze werden in Nederland aangeplant bij kloosters en landhuizen. Inmiddels voelen ze zich hier zo thuis dat ze niet meer weg te denken zijn uit de Nederlandse natuur.


Ongeveer 100 jaar geleden kwamen de sneeuwklokjes naar Texel. De sneeuwklokjes teelt kwam echt op gang toen Texelse kwekers vanaf de jaren 50 afreisden naar Frankrijk, om daar wilde sneeuwklokjes te oogsten. Niet om rechtstreeks te verkopen maar om te kweken in gepachte percelen in De Dennen.


Op de verspreidingskaart is goed te zien, dat er veel sneeuwklokjes op Texel zijn
Fietsend langs de sneeuwklokjeskweker zie ik de aarde bedekt met riet. In Trouw lees ik “Dat geeft beschutting”, legt Kikkert uit. “Bovendien slaat het riet bij de groei stikstof op die het later afgeeft, daardoor is het een natuurlijke vorm van bemesting. Dat werkt beter dan kunstmest, want daar hebben sneeuwklokjes de pest aan.” Ik hoop dat de sneeuwklokjes teelt vrij is van pesticiden maar ben daar niet gerust op.

Op de akkers rijden de tractors met “gewasbeschermingsmiddelen”, een deken van gif onder de duinrand. Vrolijk word ik hier niet van.

Sneeuwklokjes als inspiratiebron


Gelukkig is er op Texel, galerie Posthuys in De Koog mooie fragiele kunstwerken met het sneeuwklokje als inspiratiebron.

De hoop en kwetsbaarheid van de natuur mooi vormgegeven. Ellen Geerts (tekeningen op cyanotypie), Gerrie Lulof (keramische sculpturen) en Maurice Christo van Meijel (monoprints en keramiek) presenteren van 18 februari t/m 6 maart 2022 nieuwe sneeuwklokjes.

Één van de eerste lino’s die ik heb gemaakt

Groene Tips

Januari lijkt dit jaar vooral qua weer grijs te zijn. Ik verheug me op fijne voorjaarsdagen lekker buiten. Aankomend weekend, ga ik vogeltjes tellen. Vanaf februari voorzichtig het e.a. voorzaaien. Doe je mee met De Groene Revolutie?

Vergeet De Nationale tuinvogeltelling niet op 28,29 of 30 januari. Een halfuurtje vogels tellen. leuk en leerzaam. Voor meer informatie Zie hier.

Actief in De tuinen van het Westerpark. Bezit je geen (volks)tuin maar zou je het wel leuk vinden om dit jaar vanaf maart ca 2 keer per maand op zaterdagochtend, met een groepje vrijwilligers een stukje van De tuinen van Westerpark te onderhouden? Lekker een paar uurtjes naar buiten, nieuwe mensen leren kennen, en het e.a. leren over natuurlijk tuinieren. Lijkt dit je iets, stuur dan een bericht naar: info@detuinenvanwesterpark.nl

De Groene Revolutie! Doe mee en sluit je aan. De manifestatie De Groene Revolutie op 12 februari, start 13:00 uur op de Dam. Bewoners van Amsterdam, maken zich grote zorgen om het snelle verdwijnen van de natuur. 

Bomen, parken en de natuur kunnen niet protesteren, mensen wel! 

Hang 12 februari een groene vlag buiten en loop mee van de Dam naar de Stopera. Informeer je groene buurtgroep, buren en andere liefhebbers van het Amsterdamse groen! Of meld je aan voor de nieuwsbrief om op de hoogte te blijven.

Amsterdam Noord ooit één van de belangrijkste toeristische attracties

Of het beroepsdeformatie is, of een missie in het leven, hierover zijn de meningen verdeeld. Ik hou van dingen bedenken, ik hou van organiseren. Gelukkig is er in deze tijd, nog steeds genoeg te vieren. En zijn er in mijn omgeving ook voldoende mensen om mee op stap te gaan. Wij gingen naar Amsterdam Noord. Een stadsdeel waar meer dan genoeg te zien is. En ook niet onbelangrijk, er is voldoende ruimte voor een covid-19 proof rondje.

3 tips

1. Ga op zoek naar de Galgenput

Wij hadden het geluk dat tijdens onze wandeling Amsterdam Noord expert Paul Vonk, kennis met ons wilde delen. Zo vertelde hij ons over zijn zoektocht naar de juiste plek van de galgenput in Noord. Hij heeft de locatie met goed speurwerk gevonden.

Paul laat ons inzien hoe oa door de locatie van het Paleis van Justitie de historische zichtlijnen met de Galgenstraat verdween. In dit filmpje kan je zien wat volgens Paul de enige juiste plek is. Een duidelijk gedenkteken aan deze morbide geschiedenis  is er niet. Wellicht houden de spoken dit tegen. Meer informatie over het galgenveld hier

Dit gebied zou je als de één van de belangrijke locaties kunnen noemen waar recreatie & toerisme in Amsterdam is gestart. Het is een bizarre geschiedenis. Deze beelden met de heldere voiceover maken het nog indringender & inzichtelijker.

Opzoek naar de galgenput

2. De stedelijke dynamiek rondom Johan van Hasseltkanaal

We doorkruisen het gebied Buiksloterham, en lopen langs de het poortgebouw van voormalig Asterdorp. Dit was een zogenaamde woonschool voor gezinnen die als ‘a-sociaal’ of ‘ontoelaatbaar’ werden bestempeld. De gemeente huisvesten hier gezinnen die nog niet tot de gemeentewoningen konden worden toegelaten, bijvoorbeeld in de van de Pekbuurt en Tuindorp Oostzaan. De bedoeling was dat na een periode van ongeveer een jaar het gezin daar wel aan toe was. Een bizar idee, wat gelukkig relatief van korte duur was. Maar in de 2e wereld oorlog nog een triest staartje kreeg in de vorm van een getto. Nu is er weinig over van dit dorp. We zien nog het kunstwerk van André Volten.

Schoonschip

Niet veel later, turen we allen een tikkie jaloers, naar het innovatieve project Schoonschip. Een drijvende woonwijk, met duurzame woningen, in het Johan van Hasseltkanaal. Dit is een zijkanaal van het IJ in Buiksloterham, met zicht op Disteldorp,

Zicht op Schoonschip

Op dit uitkijkpunt langs het kanaal leren we meer over Noord, over de stedelijke ontwikkeling die hier plaats vond. Begin vorige eeuw was noord al evenementen terrein. Hier was ooit de Eerste Nederlandse Tentoonstelling op Scheepvaartgebied (ENTOS) tentoonstelling in  1913. En daarna in 1919 de ELTA (Eerste luchtverkeer tentoonstelling Amsterdam)

Dit verklaart ook de komst van vliegtuigbouwer Fokker naar deze plek. We horen ook hoe vliegveld Buiksloot, in de veertiger jaren in dit stadsdeel lag. Paul wijst ons er op hoe snel dingen veranderen. En hoe goed zichtbaar, dit hier rondom het kanaal is. Kom je hier over ca twee jaar dan is alles hoogstwaarschijnlijk weer totaal anders.

Natuurlijk borrelen er automatisch vragen rondom de gentrificatie (ofwel het aantrekken van kapitaalkrachtige nieuwe bewoners/gebruikers en de daarmee gepaard gaande verdrijving van de armere klassen) die duidelijk zichtbaar gaande is in dit stadsdeel boven. Een mooie podcast om naar te luisteren is deze

3. Neem genoeg tijd voor de horeca

Amsterdam Noord bewoonster en schrijfster Claartje Chajes Heeft mij veel waardevolle informatie gegeven. Binnenkort ga ik opzoek naar haar gedichtenetalage. Zij deelt ook een lijst met leuke locaties voor een pauze.

Ruimte voor vernieuwing en entertainment

De Galgenput was ooit (vreemd genoeg) vermaak. Daarna volgden de vernieuwende  industriële tentoonstellingen. Nu is er ruimte voor horeca, (rommel) markten, duurzame initiatieven en tentoonstellingen. Het zou mij niet verbazen wanneer dit juist door de covid-19 crisis zich nog verder ontwikkeld. Onlangs is he succesvolle Wondr Experience geopend en afgelopen week ook nog eens het NXT museum Go, go!

Wij drinken een borrel bij broedplaats Café de Ceuvel. Een plek waar je heerlijk aan het water, in de nazomer zon zit en met een keurig covid-19 beleid. Deze plek zal over een paar jaar verdwijnen, dat staat vast. Er komt nieuwbouw. Hopelijk behoudt Amsterdam Noord genoeg rommelige ruige locaties zoals deze, want hierin zit de charme van dit stadsdeel.

Als afsluiting van een geweldige middag, eten wij een pizza op het terras, met top service van eveneens tijdelijke horeca De Klaproos. Wij genoten van mooie middag en avond van een klein stukje Amsterdam Noord. Binnenkort volgt er een ander deel van dit dynamische stadsdeel. Dan ga ik ook het Amsterdam Noord museum bezoeken in het oude badhuis. Verslag volgt, (waarschijnlijk).

Een prima registratie beleid, lekker offline en behoorlijk privacy proof
Heerlijk pizza bij De Klaproos
Wij liepen min of meer de route die je hier in het rood ziet.

Een nieuwe reis💚

Deze week begon met het trieste bericht, faillissement van mijn werkgever d-reizen. Het faillissement komt niet als verrassing, de zakelijke messen worden geslepen. De gevolgen van de pandemie.


Een periode om mij  te heroriënteren. Ik spreek veel mensen, lekker buiten, tijdens een wandeling. Vaak richting de volkstuin in het Westerpark. Die staat nu ondanks het grijze en koude weer, prachtig in bloei. Uit deze volkstuin oogste ik deze week, flink wat postelein.

Voorjaar in de volkstuin

Grofvuilommetje

Afgelopen jaar ben ik ook samen met mijn dochter en een vriendin, gestart met een wekelijkse grofvuil wandeling door verschillende buurten in Amsterdam. Een wandeling die voelt als schatzoeken. Daarbij lopen we dan uiteindelijk ook nog kilometers, te sjouwen met van alles, hierdoor is het ook een complete workout.  De score van afgelopen weekend  o.a. een triptrapstoel is, een stoel die prima als sta bureau functioneert. Zoals tijdens de training van IVN . Sinds deze winter volg ik een training natuureducatie. Binnenkort ga ik hier en daar wat werkervaring opdoen. Een nieuwe ervaring, ook een soort reis.

Geïmproviseerd prima functionerend stabureau


We gaan zien wat de toekomst brengt. Ik hoop ergens op een combinatie van mijn decennia lange ervaring in de reisbranche en mijn interesse voor alles wat groeit en bloeit.
Dit weekend als bonus, Volkskrant Magazine met thema: Naar Buiten. Dit magazine voelt als voor mij geschreven, een cadeautje.


Wil je een keertje mee wandelen, of mee naar mijn moestuin vlakbij Halfweg, stuur mij een berichtje, welkom💚

Zigzaggend naar mijn werk

Ooit heb ik gelezen dat het variëren van je dagelijkse routines goed is voor de hersenen. Het houdt je scherp. Efficiency daar word ik meestal niet vrolijk van. Efficiency gaat mijn inziens te vaak samen met lelijkheid. Snelwegen, beeldschermen, systeemplafonds, platgespoten landbouwgrond etc allemaal reuze praktisch, maar ook lelijk. Ik hou van kronkels en scheef. Van bermen met bloemen. Gras tussen de stoeptegels.

Kris-kras forens

Aan het gegeven dat bewegen goed voor je is, voeg ik nog een extra element, dwalen. Dwalen maakt je geest rijker. Door ruim op tijd te vertrekken, wissel ik de fietsroutes naar de verschillende locaties van mijn werk af. Iedere dag een paar minuten op vakantie, is het idee. Soms fiets ik een flink stuk om. Een andere keer door een klein onbekend steegje. De voorkeur gaat uit naar rustige fietsroutes met schone lucht. Al zigzaggend zie ik veel.

Dwalen op de fiets door het Amsterdamse bos

Onderweg door het Amsterdamse bos, even een paar minuten omfietsen, kijken hoe het licht door de bladeren valt. Oog hebben voor de bomen die je lijken toe te wuiven. De prachtige intense kleuren, het felle groen van dit seizoen. Ook op hectische momenten, kom je hier nog verlaten fietspaden tegen. Een kort uitstapje, een stukje kriskras door het bos, een genot.

Of ik neem de tijd om even een paar minuten te stoppen bij één van de minibibliotheken. Afgelopen week bracht zo’n korte pauze, mij terug naar mijn werk. Voor Peter van Straaten mocht ik verschillende reizen boeken. Hij was geen grote liefhebber van reizen, reizen was vooral gedoe. Hij staat op mijn lijst van bijzondere-kleurrijke-klanten-die-ik-mis. De ontmoetingen koester ik.

Cartoon Peter van Straaten

Zie hier een kaart die onlangs is bijgewerkt, met honderden minibiebs in heel Nederland.

Geboorte van anders

In het Amsterdamse bos, vlakbij de hoofdingang, passeer ik regelmatig het kunstwerk Birth of Change van Serge Verheugen. Er was iets veranderd aan het kunstwerk, het stond vol gekladderd. Zijn deze letters geplaatst door demonstranten die ons iets duidelijk willen maken? Of is het opzet? Vragen die mij bezighouden. Na een paar weken stonden de woorden er nog steeds. Is de gemeente reinigingsdienst nu zo nonchalant? Is dit toch een oproep van de kunstenaar zelf?

Op zijn website staat een telefoonnummer. Tijdens de intelligente lock-down waren de meeste mensen goed bereikbaar. Ik bel hem op. Het imposante werk Geboorte van Anders, Birth of change, is gemaakt van hout uit het Amsterdamse bos, zo vertelt hij mij. Het beeld staat er nog een paar jaar, en zal dan worden verwijderd. De renovatie van het kunstwerk, was al gepland voor dit voorjaar. Een goede timing. De oproep, gebruik je zintuigen; neem je omgeving opnieuw waar; kom in actie; maak dromen en ambities waar! Spreekt mijn aan. Zijn atelier blijkt op loopafstand van onze woning te liggen. Die zelfde avond besluit ik, zijn zeefdruk van dit beeld te kopen. Op Twitter deed een paar dagen later, kunstenares Tinkebell een oproep onder de hashtag #kunstgekocht. Een sympathiek initiatief om in deze moeilijke tijd kunst te kopen van een levende kunstenaar. Trots toon ik op Twitter onze nieuwe aankoop.

270 Degrees

In het kader van bewuste veranderingen en dromen waarmaken, heb ik sinds twee jaar een moestuintje. Wekelijks fiets ik met volle fietstassen van en naar mijn kleine groene paradijs. Op basis van goed kijken, gezond verstand en de ideeën van de permacultuur, lukt het om met minimale inspanningen royaal te oogsten. Opweg naar mijn moestuintje, die in de Tuinen van West ligt, fiets ik vaak door de Osdorper binnenpolder. Hier passeer ik de drie 1-persoonsvogelkijkhutten – 270 degrees –  van de kunstenaar Xuanhong. De vogelkijkhutten liggen op een heuvel die is ingezaaid met een mix van oa koolzaad, vergeet-mij-nietjes,  margrieten, klaprozen etc. Ik vind de betonnenhutten prachtig. Door het materiaal, de afstand tussen de vogelhutten ook een wonderlijk tijdsbeeld van de huidige coronasituatie.

1-persoonsvogelkijkhut- 270 degrees –  van de kunstenaar Xuanhong.

Onbekende routes

Op deze manier probeer ik dagelijks opzoek te gaan naar schoonheid gemaakt door mensen en/of de natuur. Ik wil mij laten verrassen door het onbekende. Mijn forenzen fietstempo ligt laag, voor mij geen snelle e-bike. Wat ik zoal tegenkom geeft vaak troost en inspireert. Hoofdlijnen en bijzaken worden, al kijkend naar de natuur, duidelijk. Hierdoor kan ik op mijn werk sneller beslissingen nemen. En hou ik tijd over om nieuwe strategieën te bedenken. Ik heb kronkelpaden nodig om efficiënt te kunnen werken.

Een bijkomend voordeel, door al dat fietsen (op een zware metalen fiets met meestal overvolle fietstassen) (geen mega grote afstanden, gemiddeld 28 kilometer per dag) blijf ik qua conditie aardig in vorm. Hoe blijf jij scherp en gezond, in deze complexe tijden? Heb jij nog tips voor mij? Ik hoor het graag.

Kriskras forens.

Aruba, One Happy Eco Island!

Het zal jullie waarschijnlijk niet zijn ontgaan, de pr-machines draaien op volle toeren, Aruba staat samen met Nederland in de top 10 van de Lonely planet lijst. Dit is een lijst van landen, steden, gebieden, die volgens de Lonely Planet extra aandacht verdienen. Het is zeg maar hun reisadvies voor 2020. Je kan van allerlei kritische meningen hebben over die lijst, de argumenten die worden genoemd om Aruba te nomineren spreken mij aan. Ik geef hieronder een paar leuke tips voor wie ook een steentje wil bijdragen aan de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen van Aruba.

1. Duurzaamheid

Een reden voor de hoge notering van Aruba is de inzet op duurzaamheidsinspanningen.

San Nicolas „kleurrijke en creatieve opleving” 

Duurzaamheid en toerisme het gaat moeilijk samen. Make Aruba green again, zover zijn veel toeristen nog lang niet. Bulkhotels zoals het RIU gebruiken nog steeds enorm veel wegwerp plastic. De all-inclusive gasten staan om 17.30 in de rij voor het steakhouse waar vanaf 18.30 het all you can eat meat start. Deze mentaliteit ga je, denk ik niet snel veranderen. Dergelijke hotels worden met de airco’s extreem gekoeld, waarschijnlijk zien ze dat hier als luxe. Je ziet toeristen met warme truien in de dinerzaal zitten. Van reisorganisatie TUI die mede eigenaar is, en al verschillende sustainability prijzen heeft gewonnen, verwacht ik meer duurzame inspanningen.

Een onbegrijpelijke hoeveelheid wegwerp plastic wordt er door het RIU gebruikt. Dat kan beter!

Laten we, ik, niet te kritisch zijn. Aruba loopt in deze regio voor, ze zetten het onderwerp duurzaamheid goed op de kaart. Het is niet alleen window dressing. Ik zie mooie projecten en initiatieven. Dit eiland wekt ca 20% van de stroom die ze verbruiken, op via windenergie. Op de luchthaven is een enorm zonnepanelen park. Er zijn ambities om wegwerp plastic te verbieden. Ik zie prachtige nieuwe fietspaden (maar helaas nog weinig mensen fietsen*).

Er zijn mooi duurzame projecten zoals:

Small Local Changes

De galerie BAZ-RRR organiseert samen met Aruba Futura volgende week oa een themaweek in galerie BAZ-RRR te Oranjestad, Global Goals zie hashtag #sdgs2030 of hier

Lees verder “Aruba, One Happy Eco Island!”

Wandel je mee?

Vandaag start ik een wandeling. Een wandeling die hopelijk lang gaat duren.

Het is een wandeling in mijn hoofd naar de mooie groene plekjes op deze aardbol die ik heb bezocht. En de plekken die ik ga bezoeken.

Plekken en belevenissen in de natuur die ik graag met jullie deel. Mijn overtuiging is dat verbonden zijn met de natuur je een gelukkiger mens maakt. Hiervoor hoef je niet in de natuur te wonen. Ik woon zelf al 30 jaar op 3-hoog in Amsterdam. Vanuit deze plek is het heerlijk dat je zo te voet of op de fiets de horizon ziet. De vrijheid die ik ervaar in de natuur vind ik enorme rijkdom.

Wat kan je op dit blog verwachten:

  • Groene uitstapjes
  • Af en toe een gast blog
  • Een zoektocht naar een groener leven

Wandel je mee?

Hoe ga ik in 2019 op reis?

In oktober plaatste Booking de reistrends voor 2019: 

  • We reizen om te leren. 
  • We gaan massaal bewust op reis. 
  • We hechten meer waarde aan ervaringen dan aan materieel bezit

Dit zijn een paar van de genoemde trends voor komend jaar. Wie deze trends leest, kan de reiziger makkelijk heilig verklaren. 

The Times They Are a-Changin’

Als er iets duidelijk is geworden in 2018, het beeld rondom de vrije-blije-reiziger, is veranderd. Ondanks (of doordat) dat het reisgemak (goedkoop en snel) is toegenomen, heeft toerisme een duidelijke schaduwkant gekregen. Afgelopen jaren zagen we regelmatig beelden van de veroorzaakte overlast. Zoals de protesten in Barcelona, Venetië en Amsterdam.

Begin dit jaar las ik het artikel van Jeroen Oskam over overtoerisme. Overtoerisme – het moment waarop een bestemming haar identiteit verliest en bewoners gaan rebelleren – is volgens de VN het gevolg van de groeiende toeristenstroom (van 25 miljoen in 1950 tot 1,3 miljard personen in 2017) in combinatie met wanbeleid.

Overtoerisme is ook het schoolvoorbeeld van een duurzaamheidsprobleem. Toeristische roofbouw verdrijft bewoners uit de stad, vermindert de leefbaarheid en de economische diversiteit en maakt een bestemming mogelijk ook minder aantrekkelijk voor de meest wenselijke toeristen: diegenen die, op zoek naar authentieke ervaringen, zich aanpassen aan de stad en daardoor de kleinste ‘culturele footprint’ hebben.

Één blik op Instagram, zie tags als #wanderlust #neverstopexploring  #opreismetIris en je ziet: De wereld verkoopt zich. Het is een supermarkt geworden van mooie plekjes, en daar gaan we ons vervolgens weer tegen verzetten. Dit lees je in het kritische artikel van filosoof Ruud Welten, hij geeft zijn visie over ons reisgedrag. Volgens Welten is niemand meer een authentieke autonome reiziger, we zijn allemaal een massatoerist geworden. De één werkt keihard om af en toe, in een all inclusive resort uit te kunnen rusten. De ander waant zich de authentieke backpacker, maar reist net zo goed in grote aantallen. Met dit individualistische reisgedrag, herhalen we volgens Welten patronen uit het kolonialistisch tijdperk. 

Mea Culpa

Ondanks alle bezwaren en gedoe, ging ik in 2018 toch op reis. Dit jaar bracht ik een bezoek aan Oeganda en Rwanda, twee prachtige landen. Beide landen zijn, zo puur en zo groen. Als randstedeling, een verademing. De schaduwkant is, het landschap is nog steeds zo mooi en onbedorven omdat het intens arme landen zijn. Er is nauwelijks zichtbare industrie. Er is geen werk. Er is geen geld. 

Hoe (h)eerlijk is het wegvluchten?

Oeganda en Rwanda, er zijn genoeg redenen om dit niet te doen, beide landen kennen een geschiedenis van gruwelijke burgeroorlog. Het kolonialistische tijdperk heeft er mede toe bijgedragen dat er oorlogen zijn ontstaan waar we onze ogen voor hebben gesloten. De genocide in Rwanda, nu bijna 25 jaar geleden (binnen honderd dagen één miljoen doden, in een land zo groot als België) daar zijn al vele boeken over geschreven, een samenvatting lees je hier

Twee landen die nu staan onder leiding van dictators. Landen waar het armoedeprobleem enorm is. In deze twee landen waar ruim 30% onder de armoedegrens leeft, lijkt mij iedere vorm van extra inkomsten welkom. Kinderen roepen je (vooral in Rwanda) toe “Give me Money”, ik kan het ze niet kwalijk nemen.  Hier rondreizen, kent net zoals in vrijwel alle 2e en 3e wereldlanden, grote tegenstellingen. Onbeschrijfelijke schoonheid, uitbundige vrolijkheid versus grote armoede en nare ziektes. Rwanda en Oeganda zijn allebei waterrijk, hierdoor is mogelijk dat iedereen in ieder geval genoeg te eten kan hebben, dat geeft een klein beetje troost. In het filmpje van reisjournalist reisredacteur Joël van Bemmel,  krijg je een aardig beeld van Rwanda. 

Wie in in dit deel van Afrika reist, ontkomt niet aan het grootse wereldproblematiek, armoede. Tijdens de reis vraag ik mij soms af “Wat doe ik hier?” Al dat moois is toch ook via het internet terug te vinden? Deze reis maak ik zeker niet om als een weldoener een grote zak met geld uit te gaan delen. Het armoede probleem oplossen, lukt mij alleen in m’n onrealistische dromen. Ik ben hier omdat ik het heerlijk vind, om mij onder te dompelen in een nieuwe ervaring en de prachtige natuur. Daarnaast hoop ik wel dat met extra aandacht, beide landen toch iets meer inkomsten krijgen. Wij reizen op een zeer luxe en comfortabele manier. Noem mijn reisgedrag, wegvluchten. De uiterst sfeervolle lodges in Afrika, geven de reis, een extra koloniaal tintje. In de bar, zie ik wanneer ik me omdraai, dat daar heel akelig , twee enorme slagtanden de openhaard decoreren, ook  dat nog, hier sta ik dan met met mijn gin-tonic in de hand, mea culpa, cheers! Het schuldgevoel koop ik af met een vette fooi. 

Reizen met een groen hart💚

Half december had ik een pré-kerstdiner met collega’s uit de reisbranche, dwz managers van verschillende goedlopende reisbureaus uit de regio Noord-Holland. Met een collega kwamen de zorgen als gevolg van ons reisgedrag ter sprake. Anderen collega’s hadden het liever over de verbouwing van hun huis. Hun goed recht. En misschien ook het enige juiste. Want praten over duurzaamheid in de reisbranche is op zijn minst hypocriet.

Daarbij voelen we ons machteloos. Massaal steken we ons kop in het zand, het zal onze tijd wel duren. Als individu zijn de mogelijkheden, en is de invloed, te beperkt.
De milieuschade lijkt onomkeerbaar. Is het wachten is op  iemand,een partij die hierin het voortouw neemt? Of ga jezelf nog iets doen?

Wat dat betreft zijn ze in Rwanda misschien nog niet eens zo slecht bezig. Zo zijn er zeer ambitieuze plannen voor meer groene steden. Maar wil je ook een bevolking meekrijgen in zulke plannen, dan moeten er ook zichtbare voordelen zijn voor hen. Het kan niet alleen maar gaan over het klimaat. Wie luistert naar de roep van de kinderen “Give Me Money”  zal met oplossingen moeten komen in de vorm van banen. Toerisme zou hier een positieve rol in kunnen spelen. Bij DMC Wolff heb ik gezien, hoe al een flink aantal mensen een prachtige baan hebben gevonden. 

Wachten op regels die mijn reisgedrag verbeteren duurt mij te lang. Hierin kan ik zelf mijn verantwoordelijkheid nemen. Hierbij mijn reisvoornemens voor 2019: 

  • Ik stop niet met reizen, maar vlieg wel minder vaak.
  • Waar mogelijk reis ik met de trein ipv het vliegtuig Zo reizen we dit jaar naar Londen natuurlijk per trein.
  • Vlieg ik wel dan koop ik CO2 af (Indien iemand met een betere oplossing komt, dan hoor ik dit graag).
  • Vaker kiezen voor een groen hotel met een Green Key-certificaat (minder energie- en waterverbruik).
  • Continent Afrika blijft mijn extra aandacht krijgen.
  • Boek een maaltijd bij iemand thuis bijvoorbeeld via Resirest
  • In dit artikel worden zeer veel nuttige websites en boeken genoemd. Zie hier
Ik neem duurzame opties en mogelijkheden actief mee in het gesprek met de medewerkers, klanten en mijn omgeving. De perfecte oplossing weet ik ook niet. Wat is de juiste duurzame aanpak? Niet reizen is voor mij geen optie. Wel  minder vaak en kwalitatief beter. Door gesprekken maken we elkaar misschien iets slimmer, en maken we hopelijk de juiste keuzes.  Want reizen is mij lief.

Een gelukkig en gezond 2019, allemaal!